AI in de logistieke sector - interview met Alinda Kokkinou en Bas Groot

Fragment uit het whitepaper ‘AI in de logistieke sector’
Auteur: Ferdi den Bakker
Opdrachtgever: Logistics Community Brabant/Midpoint Brabant/TKI Dinalog/Breda University of Applied Sciences
Project: Circulaire Stromen - Next Level Logistics

Aan de slag met AI: bijvoorbeeld via een community

Een AI-initiatief starten is vooral ‘iets menselijks’, geen ‘IT-ding’. De kans op een succesvol project neemt aanzienlijk toe als het management het initiatief stimuleert. Ook helpt het als er AI-ervaring is binnen het netwerk van een onderneming.  Alinda Kokkinou en Bas Groot van BUas delen ervaringen en tips voor het kickstarten van een AI-initiatief in de logistiek. 

Kokkinou en Groot zijn twee van de sturende krachten binnen de Community of Practice (COP). De COP is een initiatief van diverse partijen waarbinnen het  leren van elkaars data science- en AI-ervaringen centraal staat. Kokkinou en Groot zijn betrokken bij meerdere hierbij horende projecten, waarbij ze met bedrijven onderzoek doen naar zowel succes- als belemmerende factoren voor digitalisering en AI. 

Wat AI betreft willen Kokkinou en Groot gelijk iets duidelijk maken: bedrijven moeten zich niet blindstaren op de term. “Een bedrijf dat stappen wil zetten, slimmer en beter wil werken, bereikt dat vaak ook zonder AI wel. Zelfs iets indrukwekkends als GenAI ligt in veel gevallen in het verlengde van bijvoorbeeld bestaande applicaties en algoritmes. Binnen de COP en het AI-kickstartproject richten we ons op alle bedrijven in de supply chain die door slim(mer) gebruik te maken van data, processen beter en duurzamer willen inrichten.” 

‘We zien veel bedrijven AI-initiatieven uitstellen’ 
Als Kokkinou en Groot het hebben over het starten van een AI-initiatief in de logistiek, benoemen ze direct een tegenstrijdigheid: “De oprichting van de COP is het resultaat van heel veel vragen van bedrijven, over wat ze moeten of kunnen doen met data. Tegelijkertijd merken we dat het onderwerp digitalisering, data en ook AI iets is wat bedrijven buiten de COP heel vaak uitstellen tot morgen of overmorgen. Uiteraard zijn er ook bedrijven die juist wel willen experimenteren met data- en AI-toepassingen.” 

Van idee tot projectaanpak en -uitvoering 
De start van COP bestond in 2020 uit een workshop van een dagdeel. Op dit moment telt iedere community een reeks van vijf werksessies en tussentijdse online check-ins. “De nadruk ligt daarbij op het stimuleren van bedrijven om van een idee tot een projectaanpak en -uitvoering te komen.” Diverse opleidingsinstituten door het land hebben zich aangesloten, en via LogistiekDigitaal is er ook een e-learning cursus ontwikkeld. “Het doel is echt om een olievlek te creëren.” 

Door te doen en te leren, gaat het de tweede keer sneller

‘Hoe je een AI-initiatief kickstart, staat centraal’
Het ‘hoe een AI-initiatief te starten’, staat in alles wat COP doet centraal. “Bedrijven willen wel stappen zetten en zien de noodzaak, maar de echte urgentie ontbreekt. Iemand uit het management moet het initiatief volmondig ondersteunen en zeggen dat hij of zij dit wil. Het helpt natuurlijk als er al IT-kennis in huis is, en anders werkt het ook prima om met een externe IT-dienstverlener zo’n project op te starten. 

Binnen de COP laten de deelnemers zien wat er allemaal mogelijk is. Het delen van deze kennis en ervaringen helpt en inspireert andere bedrijven. Je gaat zien wat er voor kansen liggen.” Wat Kokkinou en Groot eveneens willen benadrukken is dat ‘succes’ niet altijd is af te meten aan het resultaat van een project. “Een bedrijf dat leert om in projecten te gaan werken, komt bij een volgend project tot meer snelheid. Het gaat ook om het leren, niet alleen om succes of falen.”

Experimenteren, leren en de rol van het management
Bij het kickstarten van een AI-project in de logistiek draait het volgens de twee om experimenteerruim - te, leereffecten en de rol van het management. Een datavisie helpt zeker. “Aanvullend is het relevant dat er goede data te ontsluiten is. Een TMS zou die data bijvoorbeeld kunnen leveren. Vervolgens moet het doel zijn om te leren, ook van fouten.”

Via community of via eigen netwerk
Het kickstarten van een AI-project is best complex, stellen Kokkinou en Groot. “Daarom is het belangrijk om het complexe onderwerp te vertalen naar gewonemensentaal. Dat maakt het makkelijker om er medewerkers uit de organisatie bij te betrekken. Sebastian Piest van Universiteit Twente heeft hiervoor een AI-canvasmodel ontwikkeld.” Iets wat volgens de twee ook helpt is deelnemen aan de COP. Daarin is een mix aan partijen aanwezig, zoals vervoerders, logistiek dienstverleners, startups, ontwikkelaars en data engineers. “Aangevuld met bedrijven die weten hoe het starten en werken met AI in de praktijk werkt.” Zonder een ‘community’ komt het bij de start met AI vooral aan op het eigen netwerk. 

Of via een student…
Naast de COP is er op het vlak van ‘hoe je een AI-project start’ hulp beschikbaar in de vorm van studenten, geven Kokkinou en Groot aan. “Je moet de kennis ergens vandaan halen, dat kan ook via een student of afstudeerder zijn. Dat kan tegelijkertijd een bron zijn voor nieuwe aanwas van personeel. Iemand binnenhalen die ergens een uitdaging of probleem ziet, kan zomaar de stap zijn die nodig is als start van het oplossen daarvan. Er zijn mogelijkheden genoeg, maar de wil om iets echt aan te pakken en dat vanuit het management te steunen moet centraal staan, niet alleen de wens om iets met AI te doen.”