Jasmijn ontrafelt de logistiek achter de korte keten

Korte voedselketens worden vaak geprezen als duurzaam en veerkrachtig alternatief voor de reguliere voedselvoorziening, maar hoe de logistiek daarachter precies werkt, was tot nu toe grotendeels onbekend. Jasmijn van Heck, student Industrial Engineering aan de TU/e, onderzocht dit voor haar Bachelor Eind Product bij LCB, in samenwerking met het project Circulaire Stromen - Next Level Logistics en het platform BEUKK.

Twee onderzoeksdoelen
Binnen het cluster ‘Korte Keten’ dat wordt uitgevoerd in het project Circulaire Stromen – Next Level Logistics ontbrak het aan inzicht in hoe bestelgedrag in korte ketens zich vertaalt naar concrete logistieke eisen, zoals transportvolume, beladingsgraad en bezorgcapaciteit. Jasmijn ging ermee aan de slag en stelde twee onderzoeksdoelen: eerst een (datagedreven) beeld schetsen van hoe de keten is georganiseerd en hoe klanten en leveranciers zich gedragen, en vervolgens een methode ontwikkelen om productbestellingen te vertalen naar het aantal benodigde kratten - de logistieke eenheid waarmee bij de gemeenschappelijke hub wordt gewerkt.

1.711 orders van 35 leveranciers
Voor het onderzoek gebruikte Jasmijn 62 weken aan bestelgegevens van het platform BEUKK, met 1.711 orders – waarvan 710 unieke producten - van 35 leveranciers naar 40 klanten via de centrale hub in Udenhout. Ze bracht eerst de structuur en het bestelgedrag binnen de keten in kaart: hoe vaak wordt besteld, welke producten domineren en hoe voorspelbaar dat patroon is. Vervolgens vertaalde ze de productbestellingen naar kratten. Omdat exacte verpakkingsgegevens ontbraken, schatte ze per product het gewicht en volume op basis van dichtheden en verpakkingsfactoren uit de literatuur.
 

Asymmetrie tussen aanbod- en vraagzijde
Het onderzoek laat een duidelijke asymmetrie zien tussen de aanbod- en vraagzijde van het netwerk.

Aan de leverancierskant is sprake van een sterk Pareto-patroon: een klein aantal leveranciers is verantwoordelijk voor het grootste deel van zowel de omzet als het aantal benodigde kratten, en dat aanbod is bovendien wisselvallig van week tot week. Opvallend genoeg lopen omzet en fysiek volume niet gelijk op: de leverancier met de hoogste omzet blijkt slechts een klein aandeel van de kratten te vertegenwoordigen, terwijl een andere, in omzet minder belangrijke leverancier juist de meeste fysieke ruimte inneemt.

Aan de klantkant is het beeld gelijkmatiger: de vraag is over meer klanten verdeeld en schommelt per week veel minder sterk. Dat maakt de bezorgkant uitermate geschikt voor vaste, gestandaardiseerde routes, terwijl het ophalen bij leveranciers juist vraagt om een meer maatwerkgerichte planning per leverancier.

Tot slot blijkt dat het consolideren van bestellingen bij de hub het aantal benodigde kratten richting de klant met ruim 45% terugbrengt. Niet doordat er minder fysiek volume wordt vervoerd, maar doordat producten die eerst in stukstuk-verpakkingen zoals eierdozen en melkboxen zitten, bij de hub worden herverpakt in gestandaardiseerde kratten. Dit onderstreept vooral de waarde van de hub als consolidatiepunt.

Rekenmodel
Met de onderbouwde conclusies en beschikbare data ontwikkelde Jasmijn een model dat orders op productniveau vertaalt naar het aantal benodigde kratten per week, zowel voor leveranciers als voor klanten. Het model dient als basis voor de verdere ontwikkeling van een forecasting- en optimalisatietool die efficiënte logistieke planningen binnen SFSC-netwerken kan ondersteunen. Het model is op korte termijn te downloaden via www.slimmertransport.nl. Een mooi en bruikbaar eindresultaat!

Terugblik
Jasmijn kijkt terug op een leerzame en prettige periode: “LCB is een geweldig bedrijf om je bachelor eind product te doen. Vanaf dag één werd ik warm onthaald op kantoor en heb ik met veel plezier aan mijn project gewerkt. Iedereen stond open en was bereid te helpen met mijn onderzoek, en het uitgebreide netwerk van LCB met andere partijen en bedrijven was ook erg behulpzaam, omdat velen van hen graag wilden bijdragen.”